Çocuklarda Yerleşik Cinsiyet Kalıpları Değişiyor | Kidofun

Çocuklarda Yerleşik Cinsiyet Kalıpları Değişiyor

Neredeyse 50 yıldır sürdürülen “Bir Bilim İnsanı* Çiz (Draw A Scientist)” araştırması çocukların eskisinden daha çok kadın bilimci resimlediğini gösteriyor.

1966 ve 1977 yılları arasında bir grup araştırmacı 5.000'in üzerinde Amerikalı çocuktan bir bilim insanı çizmelerini istedi. Her çeşit bilim insanını resimleyen çocukların çizdiği bazen beyaz önlüklü, bazen mikroskoplu bilimcilerin yalnızca 28 tanesi kadındı, yani %1'inden azı.

1983'te sonuçları yayınlanan “Bir Bilim İnsanı Çiz” araştırması defalarca tekrarlandı. Bir kısmı 2017'de tamamlanan 78 çalışmanın geriye dönük analizi nelerin değiştiğini gözler önüne seriyor.

Çalışmanın yazarlarından Northwestern Üniversitesi psikoloji doktora adayı David Miller “Çocukların daha fazla kadın bilimci temsili gördüğünü ve kadın uzmanların çocuklara yönelik medyada daha fazla yer aldığını düşünerek sormak istedik; bu kültürel değişimler çocukların gözündeki imaja nasıl etki ediyor? Bunlarla beraber çocukların cinsiyet kalıpları değişikliğe uğruyor mu? İlk bulgular gösteriyor ki, evet.

1985 yılında tamamlanan ve 21.000 çocuğu kapsayan çalışmada çocukların %28'i kadın bilimciler çizmeyi tercih etti. Kız çocukları erkek çocuklarına göre daha fazla kadın bilim insanı çiziyordu, kızların %42'sine karşılık erkeklerin %5'i, ancak her iki cinsiyette de oran büyüyordu.

Miller ve çalışma arkadaşları, 6 yaşından küçük çocuklarda kadın ve erkek bilim insanı çizme oranının neredeyse eşit olduğunu gördüler. İlkokul ve ortaokul çağlarına geldiklerinde çocuklar ağırlıklı olarak erkek bilim insanları çizmeye başlıyorlar. “Çocukların yaşları büyüdükçe daha fazla erkek bilimci temsiline maruz kaldıklarını gösteren bir değişiklik olarak değerlendiriyoruz. Bu bulgu görünürlüğün öneminin altını çiziyor” diyor Miller.

Kadınlar hâlâ bazı alanlarda yetersiz temsil ediliyor, çocuklar da bu cinsiyet kalıplarını yeniden üreten ortamlara maruz kalıyorlar. Önemli olan bu kalıpların adaletsiz biçimde kız çocuklarının bilime olan ilgisini kısıtlamadığından emin olmak, bilimle ilgili olan kız çocukları bunun peşinden gidebilirler.

*Türkiye’de yerleşik ifadelerden biri olan “bilim adamı” yerine artık cinsiyetsiz bir seçenek olarak “bilim insanı” kullanılıyor. Aynı araştırma 60'lı yıllarda Türkiye’de başlamış olsaydı, kaç çocuk kadın bilimci çizerdi dersiniz?

Kaynaklar:

https://www.sesp.northwestern.edu/news-center/news/2018/03/u.s.-children-now-draw-female-scientists-more-than-ever.html

http://time.com/5201175/draw-a-scientist-studies/